Aan tafel

‘Here zegen deze spijzen en dranken, amen.’
Hardop spreken we deze woorden uit, zoals elke avond voor de warme maaltijd. Jacob raffelt ze af vandaag en is daardoor sneller klaar dan wij drieën. Papa kijkt hem bestraffend aan over zijn bril terwijl hij zijn stropdas losser maakt.
‘Smakelijk eten allemaal’, roept mama snel. Ze staat op en haalt de deksels van de pannen. Stoom kringelt omhoog uit de pan met aardappels.
‘Jakkes, al weer rode kool, ’moppert  Jacob. Hij schudt met een flukse hoofdbeweging zijn lange haarlok opzij. Zijn gel was zeker op. Er zit een scheurtje in zijn zwarte T-shirt, middenin in de grote rode mond met de enorme tong. Mama mag zijn kostbaarste bezit niet repareren en daarom kan hij het shirt alleen thuis dragen. Tenminste als er geen bezoek komt.
‘Wees toch eens dankbaar voor wat je krijgt. In de derde
wereld zouden ze op hun knieën vallen voor zulk lekker eten. Bovendien heeft
jouw moeder zich uitgesloofd voor dit kostelijke maal.’ Vaders stem klinkt
scherp.
‘Dan sturen we het toch lekker op met de post’, fluistert Jacob tegen mij. Onder tafel schop ik tegen zijn voet. Ik ben juist dol op rode kool. En zeker met draadjesvlees. Een
verleidelijke vleesgeur dringt mijn neus binnen. Mama schept de homp draadjesvlees
uit de jus pan op papa’s bord. Hij verdeelt het in vieren en geeft ons elk een stuk. Terwijl mama onze borden vol laadt met aardappels en rode kool snijdt papa op zijn bord het vlees in kleine stukjes en begint te eten.
‘Wij hadden vandaag volleybal bij gym,’ zeg ik, ’we leerden onderhands opslaan, in een keer over het net. Hard is zo’n bal dan, ik heb er een zere pols aan over gehouden. Maar ik kon het goed, ze konden mijn opslagen bijna niet houden aan de overkant. Daarna deden we onderling wedstrijdjes en wat denk je? Mijn team won steeds. ‘
‘Als je maar niet denkt dat dit alleen door jou komt. Volleybal is een teamsport.’  Papa neemt een laatste hap van zijn vlees en schept aardappels op zijn bord. Hij prakt ze
fijn en giet er twee volle juslepels overheen. De jus trekt in de aardappels. Hij
prakt nog wat en pakt nog wat jus.
‘Even over zaterdagavond’, Jacob veegt de lok uit zijn gezicht,  ’ik ben er dan dus niet vanwege het klassefeest. Karels vader komt ons na afloop halen met de auto en dan blijf ik bij hem slapen. Dat is handig want dan hoef ik jullie niet wakker te maken.’
Vader kijkt op van zijn bord. Hij heeft inmiddels rode kool over zijn aardappels geschept en vervolgens alles door elkaar gehusseld. Het lijkt op krentje brij.
‘Waarom hoor ik dit nu pas? Ik weet niets van een schoolfeest.’ Mama schuifelt op haar stoel.
’Jawel  Johannes, daar hebben we het eerder over
gehad, een paar weken terug. Een schoolfeest in de kantine, onder begeleiding
van docenten. We zouden het er nog over hebben.‘  Papa fronst zijn wenkbrauwen.
‘Daar komt niets van in. De volgende dag moeten we weer
vroeg in de kerk zitten. En als ik denk aan  jouw laatste rapportcijfers. Heb je al weer
een proefwerk terug gekregen? ‘
Jacob kijkt alsof hij net een lepel levertraan heeft geslikt.
Hij legt zijn vork neer. Dan barst hij los.
‘Het is gewoon niet eerlijk. U bent er niet meer over begonnen dus ik dacht dat het mocht. En ik heb de conciërge beloofd om mee te helpen met klaarzetten en opruimen.‘
‘In dat geval, als hij het beloofd heeft’, zegt mama aarzelend.  Ze kijkt rond. ‘Wil iemand
nog iets, anders ruim ik af.’ We schudden allemaal ons hoofd. Vader heeft zijn bord leeg, schuift het voor zich uit op tafel en doet zijn armen over elkaar.
‘ Ik accepteer geen grote mond  van een snotneus zoals jij. Wat wel of niet eerlijk is maak ik wel uit. Bovendien, wat zijn dat voor mensen, die ouders van Karel. Gaan ze wel naar de kerk? ‘
Mama  staat op en begint pannen naar de keuken te dragen. Ik kijk naar Jacob. Hij
hangt onderuit in zijn stoel en kauwt op zijn onderlip. De ouders van Karel werken aan de universiteit. Ze zijn wetenschappers en geloven niet in God maar in Darwin, tenminste, dat zei Jacob. Ik schuif mijn stoel wat naar achteren.
‘Zeg  pap, dat was ik nog vergeten te vragen. Ik dacht dat ik je zag vanmiddag, boven in de lunchroom van Vroom en Dreesmann. Ik wilde je nog roepen maar je was in gesprek.’
Papa lijkt te verstijven op zijn stoel. Hij kijkt strak voor zich uit.
´Martha kind, wat doe je weer raar. Papa eet altijd op zijn werk tussen de middag, dat weet je best. Wat deed jij daar trouwens onder schooltijd?’  Mama komt binnen met een
pak vanillevla en een fles ranja. Papa zegt nog steeds niets en kijkt mij recht
in de ogen aan. Ik sla uiteindelijk mijn ogen neer en begin uitgebreid mijn
bord schoon te lepelen. Dan verdeelt mama vla en ranja over de borden. Ik trek
geeloranje strepen op mijn bord en begin te eten.  Alleen het geluid van lepels op borden is hoorbaar.
Dan schraapt papa zijn keel.  Zijn stem klinkt schor.‘ Ik geef je voor deze keer het voordeel van de twijfel  jongeman. Ga maar. Ga maar naar dat feest. Maar ik heb je op de korrel. Ik wens geen onvoldoende meer te zien. En je helpt  je moeder met afwassen zometeen.’
‘Tof’, roept Jacob,  ‘bedankt pa.’ Mama kijkt opgelucht. Ik voel papa’s ogen weer op mij rusten en eet diep over mijn bord gebogen mijn toetje op. Dan kijkt hij naar mama en knikt. Mama staat op en loopt naar de boekenkast. Van de plank met de tiendelige Winkler Prins encyclopedie pakt ze de met zwart leer gebonden bijbel  en geeft hem aan papa. Hij slaat het boek open bij de bladwijzer en begint hardop te lezen.